Terpenen

 

Terpenen - Soorten Terpenen, Terpenolen en Terpenoïden in Cannabis

Terpenen, die ook wel bekend staan als isoprenen, zijn van plantaardige afkomst en kunnen als natuurlijk ingrediënt in talloze planten worden gevonden, waaronder ook cannabisplanten (hennep en wiet). Deze grote groep van organische moleculen, die van nature in planten worden gevormd, kunnen in uitzonderlijke gevallen ook van dierlijke afkomst zijn, zoals bij sommige insecten als termieten en enkele rups- en vlindersoorten is waargenomen.

 

Zo kunnen sommige rupsen bij dreigend gevaar een gevorkt orgaan (osmeterium) uitsteken, waardoor vijanden door de stank van de vrijgekomen terpenen worden verjaagd. Ook beschikken sommige waterkevers over de eigenschap dat ze bepaalde terpenen kunnen afscheiden waardoor schadelijke vijanden worden verdreven.

 

Sterk geurend aroma van terpenen

Terpenen, die bekend staan om het sterk geurende aroma dat ze veroorzaken, bieden een beschermende functie voor planten. De krachtige geuren kunnen schadelijke bacteriën, schimmels, planteneters (herbivoren) en andere ongewenste gasten verjagen, zodat ze de plant niet kunnen aantasten. 

 

In plaats van de natuurlijke vijanden van de plant af te schrikken, kan de geur van bepaalde terpenen er ook voor zorgen dat waardevolle insecten worden aangetrokken. Dit kan van groot belang zijn voor de bestuiving van planten. Naast deze belangrijke functie bieden ze nog vele andere nuttige biologische functies, waaronder bijvoorbeeld de bescherming tegen krachtig zonlicht.

 

Waardevol bestanddeel voor planten en mensen

Naast dat terpenen ervoor zorgen dat de plant gezond kan blijven, hebben recente studies uitgewezen dat terpenen ook een belangrijke functie kunnen vervullen in het menselijk lichaam. Het nuttigen van planten en kruiden met bepaalde terpenen kan hierdoor van grote waarde voor de gezondheid zijn. Ook hennep- en wietplanten beschikken over grote concentraties van deze nuttige terpenen en bieden dus voordeel voor het menselijk lichaam.

 

Verschil tussen een terpeen, terpenol en terpenoïde

Terpenolen (alcoholen) en terpenoïden (isopropenoïden) zijn afgeleide groepen van terpenen. Ze beschikken, in tegenstelling tot terpenen die uit enkel koolstof en waterstof (eenvoudige koolwaterstof) bestaan, over aanvullende functionele verbindingen met alchol, aldehyde of ketongroepen. De drie termen worden veelal door elkaar gebruikt.

 

Soorten Terpenen

 

Terpenen behoren tot de grootste groep plantenstoffen

Terpenen behoren verreweg tot de grootste groep plantenstoffen en onderzoekers hebben inmiddels 48.000 structuren ontdekt, waarvan 8.000 tot terpenen worden gerekend en 40.000 tot terpenoïden. Ondanks dat al deze structuren wisselend zijn, hebben ze allemaal dezelde centrale precursor (uitgangsstof). Deze biologische voorloper, die bekend staat als isopentenyl-difosfaat, of afgekort IPP, bestaat uit vijf koolstofatomen en wordt gevormd uit azijnzuur.

 

Indeling van terpenen

De indeling van terpenen geschiedt op basis van het aantal koolstofatomen waaruit ze zijn opgebouwd. Dit wordt aangeduid met de letter C. Het voorvoegsel dat in de namen aanwezig is, is gebaseerd op het aantal terpeen eenheden waarmee de molecule wordt opgebouwd. Zo behoren de hermi-terpenen tot halve terpenen met vijf koolstofatomen (C5) en staat het woord mono in monoterpenen voor het getal 1. Sesqui staat voor 1,5, di voor 2 en tri voor 3.

 

  • Hemiterpenen (C5)
  • Monoterpenen (C10)
  • Sesquiterpenen (C15)
  • Diterpenen (C20)
  • Sesterterpenen (C25)
  • Triterpenen (C30)
  • Sesquarterpenen (C35)
  • Tetraterpenen (C40)
  • Polyterpenen (>C40)

 

Mono- en sesquiterpenen zijn een belangrijk ingrediënt van de essentiële olie waarover de plant beschikt, terwijl terpenen die over een hoger aantal koolstofatomen beschikken, hoofdzakelijk te vinden zijn in hars, was en rubber. Een voorbeeld hiervan is isopreenrubber, een polyterpeen met meer dan veertig koolstofatomen.

 

Een voorbeeld van een tetraterpeen met 40 koolstofatomen is β-caroteen (bèta-caroteen), een bekend bestanddeel van wortelen. Bekende voorbeelden van monoterpenen met 10 koolstofatomen zijn myrceen, pineen en sabineen, die alledrie in cannabis te vinden zijn. Myrceen is daarnaast tevens een bekend ingrediënt in hop, pineen in dennenharsen en sabineen in kamille.

 

Wat is de biologische functie van mono- en sesquiterpenen?

Mono- en sesquiterpenen, die zich kenmerken door hun krachtige aroma, vormen een nuttig ingrediënt in de etherische olie van planten. Deze vluchtige olie, die in diverse delen van de plant gevormd wordt, verspreidt een overheersende geur die onder andere bij warmte wordt vrijgegeven.

 

Deze typerende geur van de terpenen blijft als een waas rondom de plant hangen waardoor allerlei ongewenste vijanden, zoals schimmels, parasieten, bacteriën en schadelijke insecten verdreven worden. Speciale geuren van terpenen kunnen daarnaast ook de functie hebben dat ze juist nuttige insecten aantrekken. Zo vinden sommige insecten die van belang zijn voor de bestuiving van de plant, de bewuste geur juist zeer aangenaam en worden erdoor aangetrokken.

 

Ook kan de geur van een terpeen dienen als hulpmiddel bij een eventuele aanval van een ongenode gast. Door het uitscheiden van een bepaalde geur tijdens een aanval, wordt een natuurlijke vijand van de ongewenste indringer gealameerd, waardoor de indringer op tijd kan worden uitgeschakeld en grote schade aan de plant wordt voorkomen.

 

Lange geschiedenis in de geneeskunde

Ondanks dat onderzoekers pas vrij recent een grote groep terpenen in kaart hebben gebracht, wisten de Chinezen al ruim 3000 jaar v.Chr. dat de etherische oliën in planten en kruiden over vele geneeskrachtige eigenschappen beschikken.

 

Etherische oliën worden al van oudsher begruikt voor medicinale en therapeutische doeleinden. De echte meesters in het toepassingen van deze waardevolle oliën waren de oude Egyptenaren die nauwlettend gevolgd werden door allerlei geïnteresseerde artsen vanuit de wijde omgeving die de geneeskrachtige werking wilden bestuderen.

 

In een geschrift uit de 12de eeuw beschrijft Arnaud de Villanosa de distillatie van een extract uit salie en rozemarijn. De gewonnen olie noemde hij oleum mirabile. Verder zijn er in 1950 ruim 60 verschillende etherische oliën beschreven die te vinden zijn in de Neurenbergse editie van de Dispensatorium Valerii Cordi.

 

Medicinale effecten van terpenen

In de huidige tijd nemen etherische oliën nog steeds een zeer belangrijke plaats in en worden ze massaal toegepast in de voedings- en levensmiddelen industrie en vormen ze een belangrijk ingrediënt in cosmetica producten, waaronder parfums en crèmes.

 

Daarnaast zijn ze van grote waarde in de traditionele geneeskunde en alternatieve kruidengeneeskunde, zoals bijvoorbeeld bij aromatherapie en wordt er veelvuldig onderzoek verricht naar de antitumorale, antibacteriële en overige medicinale kenmerken van terpenen.

 

Zo hebben onderzoeken vastgesteld dat bepaalde terpenen uit plantenextracten die zijn toegevoegd aan huidverzorgingsproducten, zoals bijvoorbeeld zalf, huidolie, balsem of massageolie, de waardevolle eigenschap bezitten om de overige heilzame ingrediënten beter door de huid te laten doordringen. Door de diep doordringende werking wordt een zeer effectieve opname mogelijk, zelfs wanneer het huidproduct op een wond met korstjes wordt toegepast.

 

Medicinale terpenen in hennep en wiet

Terpenen die in hennep en wiet aanwezig zijn, beschikken, net als de aanwezige cannabinoïden in deze planten uit het cannabisgeslacht, over diverse medicinale eigenschappen. Een groot verschil tussen beiden is dat cannabinoïden uitsluitend in cannabisplanten (en slechts in enkele andere planten) voorkomen en terpenen in duizenden verschillende soorten planten en kruiden aanwezig zijn.

 

De terpenen en cannabinoïden die in cannabis aanwezig zijn, hebben een goede onderlinge samenwerking en terpenen zijn zelfs in staat de werking van deze plantaardige cannabinoïden, ook wel fytocannabinoïden genoemd, in gunstige zin te beïnvloeden. Deze gunstige samenwerking tussen de bestanddelen wordt ook wel het entourage effect genoemd.

 

Belangrijke samenwerking tussen terpenen en fytocannabinoïden

Zo zijn er een nuttige samenwerkingen tussen terpenen en fytocannabinoïden waargenomen bij de behandeling van ontstekingen, pijn, angst, depressies en schimmel- en bacteriële infecties. Maar ook bij de behandeling van kanker, epilepsie en verslaving is een samenwerking tussen de bestanddelen waargenomen.

 

Terpenen kunnen invloed op de hersenen uitoefenen en hebben de eigenschap dat ze de receptoren die tot het endocannabinoïden systeem behoren, kunnen blokkeren. Sommige terpenen zijn hierdoor bijvoorbeeld in staat de psychoactiviteit van THC te verminderen, terwijl andere terpenen de opname van THC in het bloed juist weer kunnen verhogen.

 

Daarnaast zijn ze in staat om invloed uit te oefenen op de chemie van neurotransmitters. Zo kunnen ze bijvoorbeeld de chemie beïnvloeden van de twee neurotransmitters serotonine en dopamine, die het gedrag regelen en bepalen hoe je je voelt.

 

Ruim 120 soorten terpenen in cannabis

Inmiddels zijn er al minstens 120 verschillende terpenen in cannabis ontdekt. Deze terpenen zijn in de kleverige harsklieren, ook wel trichomen, van de plant gevonden. Niet iedere cannabisplant beschikt over dezelfde concentratie en verhoudingen, dit verschilt per plant. De vorming van terpenen wordt beïnvloed door allerlei omgevingsfactoren, zoals bijvoorbeeld het klimaat, de bodemgesteldheid of de leeftijd van de plant.

 

Ook is het tijdstip van de dag van belang voor de aanwezigheid van het aantal terpenen. Doordat de vluchtige oliën uit de plant door warmte verdampen, zal de plant aan het eind van de middag minder terpenen bevatten dan vroeg in de ochtend.

 

Terpenenprofiel in cannabisplanten

Cannabisplanten bevatten vaak een grote concentratie ß-caryofylleen, of afgekort BCP. Deze sesquiterpeen speelt een zeer grote rol speelt bij de geur en de smaak van de plant. Andere terpenen, terpenolen en terpenoïden die in hennep- en wietplanten gevonden kunnen worden, zijn myrceen, limoneen, linalool, pineen, borneol, fytol, nerolidol, cineol (eucalyptol), careen, pulegon, sabineen, terpineol, humuleen en caryofylleen oxide.

 

De bekendste terpenen, terpenolen en terpenoïden die in cannabis aanwezig kunnen zijn, worden via de onderstaande aanklikbare links uitvoerig besproken. Naast een complete beschrijving over de betreffende terpeen, worden ook de medicinale effecten vermeld.

 

Myrceen Info

Myrceen - Terpeen Info

Myrceen is een nuttige monoterpeen die veel voorkomt in cannabis, hop en mango. De naam Myrceen ....

Lees verder ....

Limoneen Info

Limoneen - Terpeen Info

Limoneen is een monoterpeen met een bittere smaak. De terpeen limoneen komt in vele verschillende planten ....

Lees verder ....

Caryofylleen Info

Caryofylleen - Terpeen Info

Caryofylleen, of β-caryofylleen, is een sesquiterpenen en is een veelvoorkomend bestanddeel in diverse ....

Lees verder ....

 

Linalool Info

Linalool - Terpeen Info

Linalool is een monoterpenol die in ruim 200 geneeskrachtige planten en kruiden en in bepaalde bomen gevonden ....

Lees verder ....

Fytol Info

Fytol - Terpeen Info

Fytol, of phytol, is een diterpenol die afkomstig is uit de afbraak van cholorofyl (bladgroen). De kleurloze terpeen ....

Lees verder ....

Pineen Info

Pineen - Terpeen Info

Pineen is een monoterpeen die voorkomt in dennenharsen en diverse harsen van andere planten, bomen ....

Lees verder ....

 

Borneol Info

Borneol - Terpeen Info

Borneol is een kleurloze monoterpenol die bekend staat onder de naam kampfol. De terpenol ....

Lees verder ....

Nerolidol Info

Nerolidol - Terpeen Info

Nerolidol is een sequiterpenol die in de etherische oliën van vele planten, kruiden en bloemen voorkomt  ....

Lees verder ....

Eucalyptol Info

Eucalyptol - Terpeen Info

Eucalyptol is een aangenaam geurende monoterpenoïde die te vinden is in de Blauwe gomboom en andere ....

Lees verder ....

 

Careen Info

Careen - Terpeen Info

Careen is een monoterpeen die een doordringend aroma verspreidt. Careen heeft een zoet, scherp, dennen ....

Lees verder ....

Terpineol Info

Terpineol - Terpeen Info

Terpineol is een monoterpenol met een aangename geur. Terpineol is aanwezig is in de etherische oliën van vele ....

Lees verder ....

Sabineen Info

Sabineen - Terpeen Info

Sabineen is een monotepeen die ook onder de naam β-thujeen bekend is. De terpeen kan worden gevonden ....

Lees verder ....

 

 

Valuta

 
 
 
 
 

Winkelwagen

 
 
 
 
 
Uw winkelwagen is leeg