Headshop Apollyon Smartshop Vliegenzwam

De vliegenzwam (Amanita muscaria) is een algemeen voorkomende paddestoel in Nederland. Het is een makkelijk herkenbare plaatjeszwam met witte schubjes op een rode hoed, die door de regen makkelijk afspoelbaar zijn. In kinderverhalen en kinderliedjes speelt deze paddestoel - rood met witte stippen - soms een hoofdrol. De gespikkelde hoed, die een doorsnee van wel twintig centimeter kan hebben, is niet alleen een kleurrijke versiering van de bruinzwarte bosgrond, maar werd ook altijd in verband gebracht met tovenarij, kabouters en heksen.
Zijn naam dankt deze herfstpaddestoel aan het vroegere gebruik om de omgekeerde hoed in een schoteltje melk te leggen, waarna de vliegen die ervan aten bedwelmd raakten. De giftige vliegenzwam komt vooral voor bij berken en naaldbomen (den en spar) op zand- en op veengrond.
In de reusachtige berken- en dennenwouden in Oost- en Noord-Europa, Rusland en Siberië, komt deze paddestoel veel voor. Uit die streken kwamen ook de meeste berichten over de magische werking van de vliegenzwam, die in de Nederlandse handboeken van oudsher giftig tot zeer giftig wordt genoemd.

De paddestoel is zogezegd giftig. Toch wagen sommige mensen zich er aan om sommige delen van de paddestoel te eten. Alle delen van de hoed zijn namelijk psychoactief; het sterkst is het velletje met de stippen. Sommigen zijn van mening dat het witte "rokje", vlak onder de hoed, boven aan de steel, misselijkheid kan veroorzaken. De kracht van de vliegenzwam kan nogal variëren. In Nederland is de werking daarvan over het algemeen tamelijk zwak.
Als je een werkzame zwam hebt getroffen en men eet volgens zeggen 2 velletjes (vliezen van de hoed), dan ga je je na een uurtje heel prettig voelen. Het middel zou de spreeklust bevorderen en je hebt zin om te fluiten en te zingen en te dansen. Kleuren worden intenser en je voelt je fit en krachtig. Dit duurt ongeveer zes uur.

Sommige plaatjeszwammen en boleten hebben een vlies (of een spinrag-achtig gordijn bij gordijnzwammen), het velum partiale, dat in gesloten toestand de hoedrand met de steel verbindt en de plaatjes of buisjes beschermt. Bij het opengaan van de hoed blijft dit vlies als een ring of ringzone om de steel of als resten op of hangend aan de hoedrand achter. Bij een ringzone is er niet echt sprake van een structurele ring als wel van een spoor of 'afdruk' waar het velum heeft vastgezeten aan de steel.

Velumresten in de vorm van vlokken of schubben op de hoed, zoals de vergankelijke witte stippen van de Vliegenzwam (Amanita muscaria) of in de vorm van een beurs of schede (volva) om de steelvoet, zijn de resten van het velum universale ("alomvattend vlies"). Dit velum omvat het jonge vruchtlichaam als een zachte of leerachtige eierschaal.

Amanita muscaria wordt in sommige culturen gebruikt bij bepaalde rituelen. Zo zouden Indische strijders vroeger Amanita muscaria eten wanneer ze ten strijde trokken (de legendarische drank ‘soma’ was wellicht gemaakt van A. muscaria). Bij Siberische volkeren wordt Amanita muscaria nog steeds genuttigd tijdens religieuze rituelen.

De paddestoel groeit alleen in de nabijheid van berken, dennen of sparren. Dit doen ze omdat ze met deze bomen een samenleving vormen. Hun zwamdraden groeien namelijk om de boomwortels heen, die daardoor meer voedingsstoffen uit de grond kunnen halen. In ruil krijgen de zwammen suikers van de boom, waardoor hun eigen groei bevordert wordt. Niet alleen bomen laten zich helpen door zwammen maar ook andere planten zoals struikheide en orchideeën.