Dieren en drugs
Door: Jolanda Beringen
Mensen lijken meer op dieren dan we denken.
Wat dacht je van stonede apen, hallucinerende katten en dronken bijen? Dieren weten het aangename met het vervelende te combineren en soms gaan ze puur voor de trip. Net als mensen lijken ze er van te houden om in hogere sferen te bivakkeren. Misschien kunnen wij nog iets van ze leren.
Katten doen het met kattekruid (Nepeta Cataria). Als katten deze plant ergens ontdekt hebben, zijn ze in de zevende hemel. Ze zullen zich in de plant wentelen, eraan likken, kauwen en ruiken en op die manier high worden van de lucht van de plant. Eerst gaan ze kwijlen en zich lekker uitstrekken, ze rollebollen heen en weer en maken geluiden alsof ze krols zijn. Ze stoeien wat met elkaar, want in de buurt van het kattekruid zal een hele zwerm katten samenscholen. Het is een soort afrodisiacum voor katten, een liefdesdrug. Ze zijn er ongeveer een uur van onder invloed en vermaken zich dan prima. Sommige lijken zelfs te hallucineren: ze maken bewegingen alsof ze van alles zien, alsof ze jagen op onzichtbare prooien.
Elke dag zullen ze terugkomen voor een dagelijkse portie plezier.
Ongeveer 80% van alle katachtigen reageert op het kruid en dit schijnt erfelijk bepaald te zijn.
Niet alleen onze huiskatten reageren op planten. Ook leeuwen, poema's, luipaarden, etcetera genieten van het effect van sommige planten.
Van de jaguar is bekend dat hij van de bladeren van de yaje snoept. Dit is het ons welbekende ayahuasca, door de mens als spiritueel drankje gebruikt.
Om de gebruikswaarde van planten te leren, ging de mens (jammer genoeg niet alle mensen) bij de dieren te rade. Hij observeerde het gedrag van de dieren na gebruik van een bepaalde plant en ging daarna zelf met de plant aan de slag.
Zo bleek thee van kattekruid een rustgevende invloed op mensen te hebben en is het goed tegen stress en hoofdpijn en meer van die ellende.
Een waarschuwing is hier op zijn plaats: don't try this at home, want de plant heeft giftige delen.
Dit geldt waarschijnlijk ook voor het volgende: de plant kan gerookt worden!
In de beroemde jaren zestig werd kattekruid gerookt als vervanger van marihuana en het bleek te werken, men werd er euforisch van en ging hallucineren. Wat wil je nog meer!
Ook de yaje uit de Amazone, oftewel de ayahuasca, caapi of natema, is zo'n plant waarbij de mens de bevorderlijke eigenschappen misschien heeft ontdekt door goed naar de dieren te kijken. Als een jaguar erdoor in hogere sferen belandt, waarom de mens dan niet? Als drankje gebrouwen bleek het inderdaad geestelijke, lichamelijke en spirituele effecten te hebben. Communicatie met geesten bleek een stuk eenvoudiger te zijn na gebruik van deze drank. De toekomst voorspellen en zieken behandelen ook.
Veel christelijke kerken in Zuid-Amerika en vooral in Brazilië nuttigen dit drankje in plaats van wijn. De gelovigen komen hierdoor meteen op een juist spiritueel niveau terecht, terwijl je van dat ene rottige slokje kerkwijn alleen maar een zure smaak in je mond overhoudt.
Elanden in extase
Een ander dier dat puur voor de kick een plant gebruikt, is de eland uit het hoge noorden. Het gaat hier niet echt om een plant, maar om een paddestoel, namelijk de vliegenzwam. Als een eland van een vliegenzwam heeft gegeten, wordt hij overvallen door een verdoving, valt om en is van de wereld. Deze verdoving is ontzettend sterk. Dit blijkt doordat zelfs de urine van de eland nog verdovend werkt. Als een mens hiervan drinkt, raakt hij ervan onder invloed en begint te hallucineren. Het eten van het vlees van het dier op de paddo's, heeft hetzelfde effect.
De sjamanen die dit deden, verlieten hun lichaam en vlogen naar een andere wereld.
Het is niet zo raar om te denken dat de rendieren ook zo'n soort trip maken, nadat zij een of meer van die mooie, rooie paddestoelen hebben genuttigd.
De naam "vliegenzwam" is dus heel toepasselijk.
Er wordt zelfs gedacht dat het beeld van de kerstman met zijn vliegende rendieren hier vandaan komt!
Neemt men er teveel van, dan is de vliegenzwam voor de mens dodelijk. Zo niet voor de eland, die houdt er niets aan over en krabbelt de volgende dag gewoon weer overeind. Wil hij een nieuwe dosis vergetelheid dan kan hij die zelfs onder een dikke sneeuwlaag feilloos vinden.
Tenslotte is er nog een voorbeeld van bavianen die in kleine hoeveelheden hallucinerende planten eten. Tijdens onderzoek is gebleken dat zij deze planten op een heel andere manier eten dan hun normale voedsel. Ze smakken het niet lekker naar binnen, maar gaan juist heel voorzichtig te werk en gebruiken slechts kleine porties. Welke planten zij eten en wat het effect daarvan is, is mij niet bekend.
Een spuitje met miljoenpootgif
Sommige dieren weten het aangename met het vervelende te combineren. Een voorbeeld van zo'n vervelend karwei is het schoonhouden van de vacht. Er zijn apensoorten, zoals de lemuren van Madagascar en de kapucijnaapjes die hier iets op gevonden hebben. Zij gebruiken hiervoor een ander dier, namelijk een bepaalde miljoenpoot. Ze nemen deze tussen de tanden en ze bijten hem een beetje. De miljoenpoot voelt nattigheid en beschermt zichzelf door een dodelijk goedje van gevaarlijke chemicaliën af te scheiden. De aap wrijft de miljoenpoot over zijn vacht en smeert zich helemaal in. Hiermee ontsmet hij zijn vacht en bestrijdt hij vervelende beestjes én het heeft een leuk bijkomend effect: de aap raakt ervan in een soort trance!
Hij begint te kwijlen en hij krijgt een andere uitdrukking in zijn ogen.
Heel grappig is dat de apen de miljoenpoten als een chillum aan elkaar doorgeven en er zo een fijn sociaal gebeuren van maken. Het risico van vergiftiging nemen zij op de koop toe.
Vogels en mierenzuur
Vogels krijgen net als de apen een beloning voor een wel heel heldhaftig en vervelend karwei. Tegen beestjes en schimmels tussen hun veren, gebruiken zij mierenzuur. Sommige soorten vogels gebruiken de mieren als levende anti-insectenspuiten. Als een mier wordt aangevallen, spuit zij namelijk een gemeen zuur in de rondte. Een vogel neemt een aantal mieren in zijn snavel en met die spuitende mieren gaat hij langs zijn veren. Zijn de mieren leeg, dan worden ze opgegeten of weggeslingerd. Dit gaat zo een tijdje door.
Andere vogels nemen een pijnlijk mierenbad: zij gaan midden in een mierenhoop liggen en laten zich van alle kanten bespuiten.
Als je zelf weleens door een mier bent gebeten (=bespoten), dan kan je je voorstellen dat dit niet lekker is. Toch schijnen de vogels er een of ander plezier aan te beleven. In ieder geval komen ze om de paar dagen terug voor een nieuwe portie mierenzuur.
Het is bekend dat mierenzuur bij mensen helpt tegen reuma. Het is even zeer afschuwelijk, maar daarna schijnt de pijn van de reuma weg te trekken.
Vogels gebruiken trouwens ook sigarettenpeuken om zich mee in te wrijven. De nicotine werkt tegen insecten.
Bij mensen schijnt dit ook te werken. Nicotine is namelijk dat deel van de tabaksplant dat de plant beschermt tegen insectenaanvallen.
Een ander dier dat zichzelf op een bijzondere manier schoonmaakt, is de egel. Hij heeft dan ook niet een vacht die zomaar even schoon te likken is, zijn tong zou meteen gespietst zijn. De egel zoekt verschillende materialen waar hij van gaat kwijlen als hij ervan eet, zoals sigarettenpeuken en sterk ruikende chemicaliën.
Het dier bedruipt zichzelf zoveel mogelijk met dit kwijl en hiervan wordt verondersteld dat het de bacteriën tussen zijn stekels doodt.
Het is mij onbekend of egels weleens rare sprongen hebben gemaakt als zij van te sterke chemicaliën hebben gesnoept of teveel sigaretten hebben verorberd.
Alcoholische apen en andere dronken dieren
Niet alleen allerlei planten zijn heilzaam en plezierig voor dieren, ook gistend fruit en gewone alcoholische drankjes zijn erg in trek bij bepaalde dieren. Soms puur voor de lol, soms omdat het een bijeffect is van voedsel.
Een honingbij kan per ongeluk erg dronken worden omdat hij nectar van een limoenboom heeft gedronken. Hij kan dan soms niet meer zonder kleerscheuren de weg terug naar de bijenkast vliegen. Landen geeft ook de nodige problemen. Is dat allemaal gelukt, dan wacht het volgende probleem: in de bijenkast leven zoveel bijen opeen, dat dronken familieleden niet welkom zijn. De uitsmijters bij de voordeur zullen hem niet toelaten. Als hij hun waarschuwingen in de wind slaat en blijft proberen om in de bijenkast te komen, zullen zij hem de poten afbijten! En een bij zonder poten kan zich maar het best zo gauw mogelijk weer een stuk in zijn kraag drinken, op een terrasje in een biertje of zo.
Ook vogels kunnen in de herfst dronken aangetroffen worden. Zij hebben dan gistende besjes of rottend fruit van de bomen gegeten. Het schijnt een verslaving te zijn, want de meeste vogels weten wat ze doen als ze zichzelf dronken voeren. Het heeft niet veel meer met overlevingsdrang te maken, want als een vogel dronken op de grond ligt, is hij een lekker en makkelijk hapje voor menig ander dier. Toch laten ze het niet bij een besje.
Hebben de dieren dit gedrag van de mensen overgenomen?
Ook olifanten houden van gistend fruit. Hun enorme maag zal veranderen in een groot fermenterend vat. Raakt hij eenmaal door het dolle heen, dan is het ook goed raak. Alles en iedereen zal voor hem (haar) moeten wijken.
Tenslotte is er het verhaal van de groene meerkat op de Caribische Eilanden.
Veel van deze aapjes zijn verslaafd aan alcohol. Dit is terug te voeren tot de tijden van de slavernij toen het winnen van rum de belangrijkste industrie was. De slaven hadden de aapjes uit Afrika meegenomen. De ontsnapte apen aten van de overblijfselen van de fermenterende suikerriet en om ze te lokken werden ze dronken gevoerd met rum.
Ze zijn erg tam inmiddels en op de stranden en bij de zwembaden lopen ze drankjes te pikken van nietsvermoedende, zonnende mensen.
Er is interessant onderzoek gedaan naar het drinkgedrag van deze aapjes. Hieruit is gebleken dat er net als bij mensen verschillende soorten drinkers bestaan. Ook bij deze apen zijn er niet-drinkers, sociale drinkers en heavy drinkers. De heavies gaan voor zoveel mogelijk alcohol in hun drank en de socio's voor zoete drankjes. Onder de heavies is er een aantal dat zich zo snel mogelijk in een coma zuipt, net als bij de mens. Uit het onderzoek blijkt ook dat veel van dit gedrag genetisch bepaald is.
Zou dit bij de mens dan toch ook zo zijn? Dieren en mensen lijken meer op elkaar dan de meeste van ons toe willen geven. Zelfs in ons roeszoekende gedrag.
